؛ - « عامِلٌ ناهِضٌ » : كارگر قاطع در كار خود . النَّاهِضَة - ج نَوَاهِض : مؤنث ( النّاهِض ) است ؛ - « ناهِضَةُ الرجُلِ » : برادران پدرى مرد و خدمتگزاران او كه از وى حمايت و پشتيبانى كنند . النَّبَاوَة - [ نبو ] : آن قسمت از زمين كه بلند و مرتفع باشد . نَبَأَ - - نَبْأً [ نبأ ] : آهسته آواز داد ، - نَبْأً و نُبُؤْءً الشيءُ : بر آمده و آشكار شد ، - على الْقَوم : بر آن قوم حمله كرد ، - الشّيءُ : آسيب رسانيد و فاصله گرفت ، - مِنْ أرضٍ إلى أرضٍ : از سرزمينى به سرزمين ديگر رفت . نَبَّأَ - تَنْبِئَةً و تَنْبِيئاً [ نبأ ] فلاناً الخبرَ و بالخبر : او را از امرى آگاه كرد ، - « نَبَّأْتُ زيداً عمراً خارجاً » به زيد اطلاع دادم كه عمرو بيرون است . النَّبَأ - ج أنْبَاء [ نبأ ] : خبر ، - « وكالةُ الأَنْبَاء » و « مَكْتَبُ الأَنْباء » : دفتر خبرگزارى ، خبرنگارى . النَّبْأَة - [ نبأ ] : آواز آهسته و مخفى ، صداى سگ . نَبَّبَ - تَنْبِيباً [ نبّ ] النباتُ : گياه شاخه در آورد . نَبَتَ - - نَبْتاً و نَبَاتاً المكانُ : زمين پر از گياه شد ، - البَقْلُ : دانه سبز شد و روئيد ، - نبتَةٌ و نَبَاتاً الإِنْسَانُ : انسان به حد كمال و مردى رسيد ، - نبتاً البِئرَ : چاه را كند و از آن خاكبردارى كرد ، - الترابَ : خاك از چاه و مانند آن بيرون كشيد ، - فلانٌ : خشمگين شد ، - عن السرِّ او الأمرِ : پيرامون امرى يا رازى بحث كرد . نَبَّتَ - تَنْبِيتاً [ نبت ] الشجرَ : درخت را كاشت ، - الحبَّ : دانه را كاشت ، - الصبِيّ كودك را تربيت كرد . النَّبْت - مص ، - ج نُبُوت : گياه . النَّبَت - ج أَنْبَات : أثر . النَّبَّة - [ نبّ ] : اسم مرّة از ( نَبَّ ) است ، بوى بد . النبْتَة - واحد ( النبت ) است . نَبَجَ - - نَبِيجاً : بلند آواز و بد زبان بود ، - - نَبْجاً تِ القَبَجَةُ : كبك از لانهء خود بيرون آمد . النَّبْجَة - زمين بلند ، پشته . نَبَحَ - - نَبْحاً و نُبُوحاً و نَبِيحاً و نُبَاحاً و نِبَاحاً و تَنْبَاحاً الكلبُ : سگ عوعو كرد ؛ - « نبحه الكلبُ و نَبَحَ عليه » سگ بر او پارس كرد و او نيز بر او نهيب داد . كلمهء ( النُّباح ) ويژه صداى سگ است و گاهى براى غير آن نيز به كار ميرود مانند آهو و بز كوهى ، - الشّاعرُ : شاعر هجو كرد ، - - نُباحا الهُدْهُدُ : پرندهء شانه بسر مُسن و صدايش كلفت شد . النَّبْحَاء - « ظَبْيَةٌ نَبْحاء » : آهويى كه همواره صدا در مىآورد . نَبَخَ - - نُبُوخاً العجينُ : خمير جا افتاد و پف كرد . النَّبْخ - تاول زدن دست از كار بسيار ، آثار سوختگى در بدن انسان . النَّبَخ - مرادف ( النَّبْخ ) است . النَّبْخَاء - « الأرْضُ النَّبْخاء » ج نَبَاخَى : سرزمين بلند ، سرزمين نرم . النَّبْخَة - پاپيروس كه در وسط لوحه‌هاى كشتى گذارند ، كبريت . النَّبَخَة - مرادف ( النَّبْخَة ) است . نَبَذَ - - نَبْذاً الشيءَ : آن چيز را به علت عدم استفاده و بىارزش بودن بدور انداخت ؛ « نَبَذَه نَبْذَ النواةِ » : آن را مانند هستهء خرما بدور افكند ، - الأَمْرَ : كار را اهمال كرد ، - العهدَ : پيمان را شكست ، - النَّبِيذَ : شراب درست كرد ، - العنبُ او التمرُ : انگور يا خرما شراب شد . نَبَّذَ - تَنْبِيذاً [ نبذ ] النَّبيذَ : شراب ساخت ، - العنبُ أو التّمرُ : انگور يا خرما شراب شد ، - الشيءَ : آن چيز را بدور انداخت . النَّبْذ - مصدر است ، - ج انْبَاذ : چيز اندك و كم . النُّبْذَة - ج نُبَذ : مرادف ( النَّبْذَة ) است . النَّبْذَة - ج نُبَذ : ناحيه ، جهت ، پاره اى از چيزى بطور جداگانه مانند جزئى از كتاب . نَبَرَ - نَبْراً الغُلامُ : نوجوان به حد كمال رسيد ، - المُغَنِّي : آواز خوان صدايش را پس از آهستگى رسا نمود ، - الرجُلَ : او را زجر نمود و از خود دور كرد ، - ه بلسانِه : نام او را به زشتى برد و دشنام داد ، - الرمَح عنه : نيزه را بسرعت از ميان برداشت ، - الشيءَ : آن چيز را بلند كرد ، - الحرفَ : بر روى حرف علامت همزه گذاشت . النَّبْر - مصدر است ، آنكه پر رو و بيحيا باشد . النَّبْر - ج نِبَار و أَنْبَار : انبار كالاى تجارتى ، بسيار كوتاه ، پست ، نوع مگس كه به ( خرمگس ) معروف است . النَّبْرَاس - ج نَبَارِيس [ نبرس ] : چراغ ، سر نيزه ، مرد دلاور و جسور ، شير درنده ؛ « اتّخَذَ منه نِبْراساً » : او را پيشوا و نمونه دانست . النُّبَرة - ج نُبر : لقمه بزرگ . النَّبْرَة - اسم مرّه از ( نَبَرَ ) است ، همزه ، فرو رفتگى در لب ، ورم بدن ، هر چيز بلندى ، بلند كردن صدا پس از آنكه آرام بود ، فرياد ناشى از ترس . النِّبْرِيج - نى قليان . النَّبْرِيس - [ نبرس ] : ماهر و زيرك . نَبَزَ - - نَبْزاً ه : او را عيب كرد ، - ه بكذا : او را به بدى لقب داد . نَبَّزَ - تَنْبيزاً [ نبز ] ه : مرادف ( نَبَزَه ) است . النَّبَز - ج أَنْبَاز : لقب . النَّبِز - مرد فرومايه در حسب و نسب و يا خلق و خوى . النُّبْزَة - آنكه مرد مرا بسيار لقب دهد . نَبَسَ - نَبْساً و نُبْسَةً بالمجلس : حرف را با درنگ و نفى بيان كرد ؛ ما نَبَسَ بكلمةٍ « هيچ سخن نگفت ، - السرَّ : راز را پنهان كرد ، - الرَّجُلُ : با شتاب حركت كرد . نَبَّس - تَنْبِيساً [ نبس ] بالمجلس : سخن گفت ، ، - السّر : راز را پنهان كرد . النبُس - سخنگويان ، كسانى كه در بر آوردن نيازهايشان شتاب كنند . النَّبْسَاء - مؤنّث ( الأَنْبَس ) است .